Báo Sinh Viên có bài phỏng vấn anh về tầm quan trọng của kỹ năng số của nhân lực Số hóa.

Hỏi: Thưa ông, tại sao kỹ năng số lại là điều kiện tiên quyết trong việc làm thế kỷ 21?

Th.S Vũ Tuấn Anh: Khi đi làm tại bất kỳ doanh nghiệp hay ngành nghề nào, người lao động luôn luôn cần tri thức về nghề đó, các hành xử đúng đắn có nền tảng thái độ và cuối cùng là tập hợp các kỹ năng để thực hiện công việc.

Ví dụ một bạn nhân viên phục vụ khách hàng cần có tri thức về dịch vụ khách hàng, tâm thế khách hàng là trọng tâm và cuối cùng là một loạt các kỹ năng như lắng nghe hiệu quả, quan sát chi tiết, xử lý vấn đề, đàm phán và giao tiếp hiệu quả. Thiếu một trong những chi tiết nói trên sẽ dẫn tới khách hàng không được phục vụ chu đáo. Kỹ năng số phát sinh trong những năm gần đây do khách hàng đã chuyển đổi sang số hóa. Khách hàng tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, giao tiếp với doanh nghiệp lên nền tảng số hóa. Chúng ta có thể thấy khách hàng giao dịch qua apps trực tiếp với lái xe taxi công nghệ, chat với doanh nghiệp thông qua các phần mềm, sử dụng Zalo nói chuyện với nhân viên phục vụ. Doanh nghiệp bắt buộc phải hóa để phục vụ khách hàng, từ đó các kỹ năng số được ra đi và bắt buộc nhân viên phải thực hiện. Lý do thứ hai chính là cuộc cách mạng 4.0 với những công nghệ như dữ liệu lớn, trí thông minh nhân tạo, tự động hóa, di động đã thâm nhập trong doanh nghiệp tạo ra những công cụ, quy trình gia tăng năng suất và hiệu suất trong công việc. Doanh nghiệp luôn luôn tìm kiếm tối ưu hóa lợi nhuận thông qua áp dụng những công cụ và công nghệ mới này. Khi điều này xảy ra sẽ bắt buộc nhân viên phải có những kỹ năng số hóa làm việc chung với các công cụ và công nghệ mới.

Hỏi: Ông có thể liệt kê các kỹ năng số quan trọng với các bạn sinh viên chuẩn bị cho việc làm số?

Th.S Vũ Tuấn Anh: Nhóm kỹ năng số được chia ra làm hai loại. Loại một đó là những kỹ năng truyền thống nhưng do số hóa nên tầm quan trọng của những kỹ năng này được tăng lên rất nhiều so với những thời gian trước đây. Cụ thể đó chính là 4C: Communication – giao tiếp / Collaboration – phối hợp / Creativity – sáng tạo và Critical Thinking – tư duy chính yếu. Loại thứ hai đó chính là những kỹ năng mới phát sinh trong thời gian gần đây do số hóa, bao gồm quản trị thông tin, quản trị kết nối, xử lý hình ảnh và âm thanh, giao tiếp tương tác trên mạng xã hội hay mobile như Zalo. Làm việc cộng tác với các hệ thống tự động như trả lời chatbot tự động. Các kỹ năng số hóa này có đặc điểm chung là ra đời gần đây nhưng tốc độ đại chúng hóa rất nhanh và sâu sắc trong cuộc sống. Cả hai nhóm kỹ năng này tiếp tục sẽ thay đổi trong thời gian tới khi các doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình số hóa.

Hỏi: Để thực hiện chuyển đổi bản thân thành những người lao động số hóa sở hữu những kỹ năng số hóa theo ông các bạn sinh viên cần phải chú trọng những điểm gì?

Th.S Vũ Tuấn Anh: Theo tôi cái quan trọng nhất chính là tâm thể chủ động của các bạn sinh viên. Số hóa hay cái gì đi nữa thực chất là sự thay đổi. Mỗi cá nhân muốn vượt qua thay đổi thì cần có tâm thế dấn thân và cam kết. Dấn thân có nghĩa là xông vào nó chiến đấu tới cùng và cam kết đó là khi bắt đầu làm thì cần phải thực hiện cho tới cùng việc mình bắt đầu làm. Tiếp nữa, giá trị tạo ra và khách hàng thỏa mãn là mục tiêu không bao giờ thay đổi của bất kỳ quá trình chuyển đổi nào. Các bạn sinh viên hãy hình dung khách hàng doanh nghiệp cần gì, muốn gì và ưa thích gì để bản thân phát triển các kỹ năng mới phục vụ họ. Tiếp nữa đó là cá nhân thành công cần phải ngày càng tạo ra giá trị nhiều hơn.

Sau tâm thế đó chính là nền tảng. Bản chất số hóa là kế thừa những gì truyền thống trong kinh doanh. Số hóa có ý nghĩa đơn giản là chúng ta thực hiện các quy trình truyền thống thông qua công cụ số. Như vậy các bạn trẻ rất cần có nền tảng kiến thức và những kỹ năng căn bản truyền thống chuyển đổi số không có ý nghĩa phủ định toàn bộ những gì truyền thống mà là kết hợp giữa nền tảng căn bản và số hóa. Chuyển đổi số là kết hợp giữa truyền thống và số hóa. Cuối cùng sự thành thục chỉ tới với các bạn khi các bạn thực hành nhiều. Công thức 4H – học, hiểu, hành và hoàn thiện cần được áp dụng triệt để. Các bạn cần “hành” để khám phá trải nghiệm nếu có vấn đề thắc mắc quay lại “học” và “hiểu”. Cuối cùng sự hoàn thiện chỉ tới khi các bạn đã hành thật sự đầy đủ và thấu đáo.

Cảm ơn ông đã chia sẻ những thông tin bổ ích!

Kết

Cuộc cách mạng 4.0 chính là động lực mạnh mẽ cho chuyển đổi số trong doanh nghiệp và tổ chức. Trong thời gian tới, các doanh nghiệp sẽ số hóa trong nền kinh tế số hóa nhằm phục vụ khách hàng số hóa. Nhân lực cũng phải chuyển sang số hóa để đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp. Quá trình học tập 4 năm của các bạn sinh viên tại đại học bên cạnh học tập kỹ năng kiến thức cần được tích hợp quá trình chuyển đổi số hóa bản thân. Nhiệm vụ này không ai khác ngoài các bạn sinh viên phải chủ động để thực hiện cho từng là nghề nghiệp của chính các bạn.

(Nguồn: Sách Hướng Nghiệp 4.0 – Ths. Vũ Tuấn Anh – Ths. Đào Trung Thành)

Bài viết Kỹ năng số – Chìa khóa làm việc thế kỷ 21 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Những kỹ năng thường xuyên bị đánh giá thấp này có thể biến bạn trở thành một thành viên xuất sắc của một nhóm tài năng (A Dream Team), một nhà lãnh đạo tự tin và khoan dung hoặc một chuyên gia chuyên nghiệp và đáng tin cậy. Có thể bạn trong năm tới sẽ tiếp tục học hoặc tham gia một khóa học để làm giàu kho tàng kiến thức của mình, liên tục cải tiến phong cách giao tiếp, hiệu năng làm việc và ngôn ngữ cơ thể, những điều cần thiết để thành công trong kỷ nguyên thay đổi đột phá và nhiều bất trắc này.

Chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, tiến sĩ Amy Cooper Hakim giải thích: “Một nhân viên có thể được dạy cách sử dụng một chương trình máy tính nào đó nhanh hơn nhiều so với việc được dạy cách thiết lập mối quan hệ tin tưởng với đồng nghiệp hoặc khách hàng. Người tuyển dụng tìm kiếm những người có kỹ năng mềm xuất sắc có thể hướng dẫn những người khác, thu hút khách hàng và chia sẻ cũng như quảng bá ý tưởng trong nhóm của mình.”

Trong một xã hội bị xói mòn niềm tin với những cung cách làm việc bất thường thì việc thiết lập được sự tin tưởng nơi người tuyển dụng, lãnh đạo, đồng nghiệp hay khách hàng của mình là bước chủ yếu để có thể thành công với tư cách một người đi làm.

Tôi đã quan sát nhiều người, nhiều bạn có rất ít kinh nghiệm hợp tác với người khác, không hề có thái độ đúng đắn khi làm việc nhóm hay tỏ ra kiêu ngạo về năng lực của bản thân, kết quả học tập ở trường và có thái độ coi thường lãnh đạo lẫn đồng nghiệp. Nhiều bạn làm việc chưa đầy vài tháng xin nghỉ hoặc không chịu được áp lực công việc mà thực ra là xử lý không tốt mối quan hệ giữa người làm việc chung, với khách hàng. Như vậy, kỹ năng quan hệ giữa người và người là đặc biệt quan trọng với những người đi làm.

Thế hệ chúng tôi đi làm cách đây 20, 30 năm thì việc đầu tiên là đi pha trà, quét phòng và học cách rót nước mời cấp trên và đồng nghiệp lớn tuổi hơn. Có thể các bạn trẻ nghĩ là thiếu bình đẳng và không cần thiết. Tuy nhiên, đó là những vấn đề căn bản để có được một quan hệ tốt đẹp và xử lý những công việc nhỏ với một tâm thế thận trọng. Một lãnh đạo doanh nghiệp chia sẻ về phong cách những nhân viên trẻ tuổi khi tham dự một cuộc họp với các lãnh đạo cao cấp của khách hàng rằng những nhân viên của anh không biết cách điều chỉnh ánh sáng khi trình chiếu, không biết cách rót trà cho khách khi nước đã hết, không chuẩn bị để mọi người nắm rõ địa điểm họp, không biết cách gọi xe cho sếp đến và rời khỏi cuộc họp hoặc chủ động tìm hiểu nơi họp, điều chỉnh máy móc, thử máy và phần trình bày, bố trí và tìm ghế khi không đủ, thu dọn bàn ghế sau khi họp,…

Nhiều bạn trẻ đã nhầm lẫn sự bình đẳng và tác phong chuyên nghiệp. Ở môi trường tự do, dân chủ như phương Tây và Mỹ, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, điều hành, doanh nhân Stacey Hanke nói rằng những hành vi tưởng như nhỏ này là hành động duy nhất tạo ra thỏa thuận quan trọng giữa hai người, giữa những người mà mình giao tiếp, trong kinh doanh hoặc trong cuộc sống: sự tin tưởng, lòng chân thành và thái độ quan tâm đến người đối diện. Đặc biệt, nếu bạn đang trình bày dự án lớn, đang cố gắng chộp lấy một “deal” lớn cho công ty của bạn thì thái độ và hành vi là một yếu tố quan trọng bên cạnh nội dung mà chúng ta trình bày. Nhưng thường thì chúng ta lại thất bại vì những tiểu tiết.

Xây dựng được lòng tin chiến lược là mấu chốt, Stacey Hanke đã nói:

“Nếu bạn không thể kết nối và tương tác với thính giả, bạn sẽ làm xói mòn niềm tin với người nghe. Nếu người nghe không tin tưởng bạn, bạn sẽ không thể ảnh hưởng đến họ.”

1. Điều chỉnh giọng nói của mình

Chắc chắn là chúng ta sẽ rất khó sửa giọng của mình. Tuy nhiên, cần ý thức giọng nói của mình với người nghe. Người miền Bắc có tốc độ phát âm khá nhanh. Khi trình bày với người miền Nam mà cứ liến thoắng thì sẽ khiến người đối diện khó chịu và không thể theo dõi được. Ngược lại, bạn trình bày với ông sếp người Bắc mà cứ rề rà sẽ khiến ông ấy sốt ruột.

Tránh dùng từ có thể gây tranh cãi hoặc đụng chạm đến quan điểm chính trị, quan điểm sống của đối phương. Nếu bạn biết cách pha trò thì đó là một lợi thế và khiến bạn có thiện cảm hơn nhưng nếu bạn không có khả năng ấy thì hãy thận trọng vì có thể khiến mình trở nên lố bịch và gây ra không khí không thoải mái.

2. Thái độ tích cực

Bạn nên thiết lập được một bầu không khí thoải mái, nhưng nghiêm túc. Tất nhiên bạn không cần thiết phải cười thường trực cả ngày hay thái độ “fake it to make it” – giả đến độ trở thành bản năng của mình – nhưng cần tôn trọng những trọng ý kiến khác biệt với mình. Phản đối ý kiến người khác với thế độ hòa nhã và nếu không thể đồng ý có thể nói mình tôn trọng đối phương trong khi giữ được quan điểm của mình. Bạn cần phái khoan hòa nhưng vẫn giữ vững tư thế độc lập, “hòa nhi bất đồng”.

3. Kỹ năng giải quyết vấn đề

Là một kỹ năng ở giữa cứng và mềm, khả năng giải quyết vấn đề là chìa khóa cho tiến bộ nghề nghiệp và thăng tiến nghề nghiệp. Đây là giá trị thực sự bạn đóng góp cho doanh nghiệp của mình và mang lại lợi ích cho khách hàng. Bạn càng chứng minh được cách giải quyết của mình mang lại nhiều giải pháp cho công ty, bạn càng được tin tưởng và có giá trị quyết định vụ của chúng ta có thể không phải đóng vai trò khi bạn ở nơi làm việc. Đừng mang đến sếp những vấn đề mà hãy chuẩn bị cho mình những phương án giải quyết. Nhiệm nhưng ít nhất phải thực hiện được vai trò gợi ý và trình bày những giải pháp để lãnh đạo hay khách hàng lựa chọn.

Nên cung cấp cho lãnh đạo và khách hàng hơn một giải pháp vì không ai muốn mình không hề có sự lựa chọn nào khác và buộc phải nuốt những thứ người khác đem đến. Tuy nhiên, cũng không nên đưa quá nhiều giải pháp dẫn đến cái gọi là “Nghịch lý của sự lựa chọn” (The Paradox of Choice). Trong cuốn sách cùng tên, tác giả Barry Schwartz đã viết “Ở một góc độ nào đó, nếu người tiêu dùng chẳng có sự chọn lựa nào, cuộc sống của họ sẽ trở nên quá tẻ nhạt. Khi có nhiều chọn lựa hơn, như một thực tế thường diễn ra trong văn hóa tiêu dùng, khách hàng sẽ trở nên độc lập hơn, có nhiều khả năng kiểm soát và cảm thấy mình có nhiều quyền lực hơn. Nhưng khi sự lựa chọn tăng lên, những mặt tiêu cực cũng bắt đầu phát sinh và có thể làm cho người tiêu dùng cảm thấy quá tải. Khi đó, nhiều chọn lựa không tạo ra cho người tiêu dùng sự tự do hơn mà chỉ đem đến cho họ nhiều lo lắng hơn.”

Kết

Bạn không cần phải trở lại trường học để tăng gấp đôi kỹ năng mềm này, nhưng bạn có thể trở lại thời thơ ấu của bạn bằng cách chơi những trò chơi trí tuệ. Có những cách thú vị để cải thiện các kỹ năng nhận thức của bạn, như chơi các trò chơi “brainstorming” hay các cuộc thảo luận với những đồng nghiệp, sếp hay bạn bè.

(Nguồn: Hướng Nghiệp 4.0 – Ths. Vũ Tuấn Anh – Ths. Đào Trung Thành)

Bài viết Những kỹ năng mềm trong cách mạng công nghiệp 4.0 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Vòng tròn đầu tiên: Bản thân các em học sinh

Vòng tròn này phù hợp với câu chuyện hướng nghiệp truyền thống. Các bạn học sinh nên tự tìm hiểu tính cách, ưu điểm và khuyết điểm của bản thân, xác định mục đích và khát vọng nghề nghiệp của mình.

Ở đây, các bạn có thể sử dụng các công cụ trắc nghiệm tính cách như MBTI, thuyết con nhím của Jim Collins,… để hiểu rõ được thế mạnh của bản thân và tìm được nghề nghiệp phù hợp với mình nhất.

Vòng tròn thứ hai: Các nguồn lực của gia đình

Nguồn lực gia đình có thể là nghề nghiệp của cha mẹ, ví dụ: Phụ huynh làm bác sĩ thì nguồn lực tài chính sẽ giúp các em học sinh được phát triển trong môi trường giáo dục tốt và có được nhiều mối quan hệ trong lĩnh vực nghề nghiệp đó.

Yếu tố địa lý cũng góp phần ảnh hưởng đến các quyết định nghề nghiệp của các bạn học sinh, ví dụ một gia đình ở các thành phố lớn như TP.HCM, Đà Nẵng hay Hà Nội sẽ có lợi thế hơn về mặt điều kiện, có thể giúp các em dễ dàng tiếp cận với môi trường học tập tốt hơn.

Vòng tròn thứ ba: Xu hướng nghề nghiệp trong tương lai

Đây là vòng tròn về nhu cầu nghề nghiệp, thay đổi nghề nghiệp, cơ hội cũng như rủi ro trong tương lai. Vòng tròn thứ 3 là vòng tròn về xã hội, công nghệ và các tương tác với bên ngoài. Đây là một yếu tố cực kỳ quan trọng tuy nhiên rất ít phụ huynh, học sinh quan tâm đến vòng tròn thứ 3 này.

Trên đây là 3 vòng tròn để mọi người có thể định hướng nghề nghiệp phù hợp. Ngành nghề phù hợp nhất là ngành nghề đáp ứng được các tiêu chí tại điểm giao của ba vòng tròn. Nghề nghiệp phải đúng với ước mơ khát vọng các em học sinh, phù hợp nguồn lực tài chính, mối quan hệ của phụ huynh trong nghề nghiệp, và đáp ứng được nhu cầu nghề nghiệp trong tương lai. Điều quan trọng nhất là chúng ta cần phải tiếp cận việc hoạch định dựa trên 3 nhóm vòng tròn trên.

Các bạn học sinh có được càng nhiều thông tin thì việc sàng lọc thông tin sẽ càng chuẩn xác, hoạch định nghề nghiệp càng hiệu quả. Ngày nay các bạn có rất nhiều điều kiện và cơ hội để tiếp cận thông tin và công cụ hỗ trợ cho việc phân tích tính cách và xác định ngành học phù hợp cũng như đánh giá xu hướng nghề nghiệp tương lai.

Vấn đề của việc công tác hướng nghiệp chưa hiệu quả chỉ tập trung vào vòng tròn của phụ huynh. Thông thường các bậc phụ huynh chỉ quan tâm đến nguồn lực gia đình sẵn có từ truyền thống văn hóa, nghề nghiệp gia đình, các mối quan hệ và nguồn tài chính,.. để định hướng con cháu đi theo mà bỏ qua mong muốn của các bạn học sinh. Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, nghề nghiệp tốt nhất là điểm giao của 3 vòng tròn.

Để công tác hướng nghiệp trong gia đình hiệu quả, phụ huynh cần tập trung xây dựng vòng tròn thứ nhất, đóng vai trò là một người đối tác, là một người bạn đi chung với con cái của mình, giúp cho con nhận thức và phát triển toàn diện về bản thân, vẽ nên vòng tròn thứ nhất một cách hoàn chỉnh và chi tiết. Phụ huynh và các em học sinh nên cùng nhau tìm hiểu vòng tròn thứ 3. Sau khi đã đầy đủ 3 vòng, cả phụ huynh và học sinh cần ngồi lại, xem xét miền giao tốt nhất 3 vòng tròn – công thức giúp cho phụ huynh học sinh và các em học sinh xác định điểm giao của mình, phát triển nghề nghiệp phù hợp nhất, cũng như những thách thức bên ngoài.

Chúc các quý vị phụ huynh học sinh, các em học sinh, thầy cô giáo thành công hướng nghiệp trong bối cảnh công nghệ 4.0 và chuyển đổi số mạnh mẽ.

Chúc các bạn thành công!

Bài viết Quy tắc ba vòng tròn giúp con chọn ngành học phù hợp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Số hóa là quá trình chúng ta ghi nhận và chuyển đổi thông tin, sự kiện một cách khách quan thông qua dữ liệu. Trong quá trình làm việc tại các doanh nghiệp hiện tại và tương lai, dữ liệu đóng một vai trò rất quan trọng, nó ảnh hưởng đến tất cả công việc mà bạn sẽ làm. Dù ở bất kỳ vị trí nào, các bạn phải hiểu về dữ liệu, biết cách sử dụng dữ liệu để đánh giá, dữ liệu cho công việc của mình. Câu chuyện dữ liệu là một vấn đề mà tất cả doanh nghiệp đều phải đặc biệt chú ý.

1. Quản trị thông tin

Trong quản trị thông tin, khi các bạn làm việc, sẽ có vô số luồng thông tin khác nhau (đối tác, khách hàng, đồng nghiệp, cấp trên, lãnh đạo,…).

Với nhiều luồng thông tin như vậy, chúng ta sẽ phải đặt ra vấn đề về độ chính xác và nguồn gốc của chúng. Liệu các thông tin đó có chính thống hay không? Các thông tin đó có phải thông tin giả hay không? Chứng thực như thế nào? Vì vậy, quản trị thông tin chính là một kỹ năng rất quan trọng trong nghề nghiệp số phải để ý đến.

2. Bảo mật thông tin

Khi thông tin tới, chúng ta bảo mật như thế nào? Thông tin doanh nghiệp có thể chia thành 2 dạng: Những thông tin có thể được công bố rộng rãi với công chúng và Những thông tin cần phải bảo mật.

Những thông tin bắt buộc phải bảo mật bao gồm: dữ liệu khách hàng, thông tin đối tác & chuỗi cung ứng, thông tin nhân viên, các chiến lược kinh doanh, tình trạng kinh doanh & tài chính doanh nghiệp,… Bạn có thể tự đặt ra những nguyên tắc riêng để hạn chế các lỗ hổng bảo mật, ví dụ: Tài khoản A bảo mật chỉ sử dụng trong công việc không tùy tiện truy cập các website đáng ngờ; tài khoản B sử dụng cho mục đích cá nhân của mình. Đó là câu chuyện bảo mật.

3. Kỹ năng công nghệ

Trong thời đại số, kỹ năng căn bản về công nghệ là tất yếu. Trí tuệ nhân tạo (AI) là một công nghệ thay đổi rất nhiều đến hoạt động học tập và làm việc chúng ta trong tương lai. Vì vậy việc học tập về AI, học sâu (Deep Learning), học máy (Machine Learning), tự động hóa (Automation), điện toán đám mây (Cloud),… Việc hiểu biết về công nghệ là những yêu cầu cơ bản của nguồn nhân lực toàn cầu trong thời đại 4.0.

4. Kỹ năng làm việc trên nhiều nền tảng, trang thiết bị

Một kỹ năng cần thiết khác chính là kỹ năng làm việc trên nhiều trang thiết bị và trên nhiều nền tảng.

Ví dụ: trao đổi qua ứng dụng Zalo với khách hàng, làm việc trên Workplace một sản phẩm dịch vụ của Facebook với doanh nghiệp, nhắn tin qua Viber với bạn bè. Trên ba nền tảng, các bạn sẽ cùng làm 3 công việc, vậy thì các thông tin sẽ được chia sẻ như thế nào? Trong quá trình hoạt động cùng lúc trên nhiều nền tảng ứng dụng, sẽ không tránh khỏi những trường hợp nhầm lẫn, thay vì gửi cho doanh nghiệp A, bạn lại gửi nhầm sang bạn bè và ngược lại. Vậy thì bí quyết để làm việc trên nền tảng số hiệu quả là gì? Khi làm việc trên nhiều nền tảng, nhiều thiết bị, bạn sẽ phải giải quyết rất nhiều những vai trò khác nhau trong cùng một lúc. Đây sẽ là thách thức dành cho các bạn trẻ trong tương lai công nghệ số.

Kết

Môi trường số đòi hỏi các bạn phải tăng các hoạt động tương tác trên các nền tảng số, real time, bắt buộc các bạn phải có khả năng tập trung sâu để giải quyết các vấn đề khó. Đối với các bạn trẻ thuộc thế hệ Z và thế hệ sau Z, sự phát triển của công nghệ vừa là thuận lợi vừa là thách thức, một bên đòi hỏi sự tương tác, một bên đòi hỏi sự tập trung. Để trở thành một người giỏi một nghề, kiến thức chỉ là một phần. Kỹ năng số sẽ là người đồng hành hỗ trợ đắc lực cho công việc và cuộc sống của chúng ta ở cả hiện tại và trong tương lai.

Bài viết Kỹ năng số trong thời đại số đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Lựa chọn ngành nghề phù hợp là một bài toán thách thức cho mọi cá nhân. Trong quá khứ, chúng ta có nhiều phương pháp và công cụ lựa chọn như làm các bài trắc nghiệm tính cách, lắng nghe tư vấn của chuyên gia hướng nghiệp, tìm hiểu các lĩnh vực nghề nghiệp đang phát triển và môi trường làm việc đặc thù của từng ngành nghề, lập kế hoạch cá nhân,… để phát hiện điểm mạnh và điểm yếu của bản thân, đánh giá sự phù hợp của ngành nghề và năng lực cá nhân. Có một số trường hợp lựa chọn đại một ngành nghề để trải nghiệm nhưng về sau chuyển hướng sang một lĩnh vực khác. Lựa chọn đúng nghề sẽ giúp chúng ta khai thác được những thế mạnh của bản thân, nhưng nếu lựa chọn sai sẽ mất nhiều thời gian để làm lại từ đầu, mà đa phần xác suất sai lầm thường rất cao. Việc chọn sai nghề không chỉ có tác động trực tiếp tới chính bản thân người lao động mà còn tác động tới sự phát triển chung của nền kinh tế – xã hội. Trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ của công nghệ và thông tin, yêu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp và nghề nghiệp cũng khắt khe hơn. Điều đó dẫn đến một loạt những vấn đề phát sinh trong việc định hướng nghề nghiệp cho các bạn trẻ ở thế kỷ 21.

Chúng ta lấy một nghề ví dụ như bác sĩ. Với sự phát triển của  trí tuệ nhân tạo, kết nối vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi nhiều lĩnh vực, trong đó có ngành Y tế. Việc ứng dụng công nghệ 4.0 trong y học ngày càng cần thiết, giúp xây dựng bệnh viện thông minh, hỗ trợ bác sĩ trong điều trị. Bác sĩ sẽ cần có những kiến thức về IoT để tương tác và hiểu cách thức hoạt động của nano robot khi đưa vào cơ thể con người để thông báo về các chỉ số sức khỏe cũng như chẩn đoán một số bệnh lý. Việc ứng dụng hệ thống robot tự động vào phẫu thuật và cấy ghép cũng yêu cầu bác sĩ, y tá, trợ tá có hiểu biết về cách điều khiển và phương thức hoạt động của máy móc.

Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực để đón đầu xu thế thời đại là câu hỏi lớn của học sinh THPT khi đứng trước ngưỡng cửa tương lai. Những yếu tố sau sẽ cho giúp các bạn trả lời câu hỏi này, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp cho bản thân.

Mối quan hệ lao động GIG

Nền kinh tế GIG (GIG Economy) là thuật ngữ mô tả mối quan hệ lao động giữa doanh nghiệp và tổ chức hoàn toàn khác với hợp đồng lao động truyền thống. Mối quan hệ GIG được kiến tạo dựa trên sự bình đẳng giữa người lao động và sử dụng lao động dựa trên công việc và giá trị tạo ra. Trong tương lai, người lao động rất coi trọng sự tự do nên không muốn ràng buộc với doanh nghiệp và bị kiểm soát thời gian. Kiểm soát công việc và trả công tính trên số lượng và chất lượng công việc hoàn thành. Nền kinh tế GIG (GIG Economy) là nền kinh tế mà trong đó mọi người thường làm việc bán thời gian hoặc tạm thời, còn các công ty có xu hướng thuê những người làm việc độc lập và tự do thay vì nhân viên toàn thời gian. Điển hình của mô hình này chính là Grab, tuy nhiên, mối quan hệ lao động GIG có thể được áp dụng cho mọi ngành nghề trong xã hội, tại mọi vị trí ngay cả cho tổng giám đốc. Tổng giám đốc nhận lương hoàn toàn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh chính là biểu trưng của lao động GIG. Những ngành mà tỷ trọng GIG chiếm cao đó là đồ họa, phần mềm, công nghệ, thiết kế, kinh doanh, tư vấn, các kỹ sư công nghệ có chiều sâu kinh nghiệm.

Khả năng sáng tạo

Ngành nghề nào trong tương lai đòi hỏi khả năng sáng tạo càng cao thì sẽ càng có cơ hội phát triển. Các ngành nghề không có khả năng sáng tạo sẽ dần dần bị robot, trí thông minh nhân tạo (AI) thay thế dần theo thời gian. Ví dụ nghề bartender, hiện nay đã có robot pha chế, được lập trình để thực hiện đồ uống theo yêu cầu của khách hàng. Các nghề làm việc theo quy trình, quy định và nguyên tắc như kế toán sẽ có khả năng cao bị thay thế bằng robot và hệ thống AI bởi các thuật toán được lập trình sẵn. Các nghề liên quan tới tư duy trừu tượng, nghệ thuật kiến tạo các giá trị vô hình đòi hỏi khả năng sáng tạo cao và khó bị thay thế hơn.

Kiến tạo trải nghiệm

Kiến tạo trải nghiệm là một khái niệm mới trong định hướng và đào tạo nghề nghiệp. Trong khi các ngành nghề đều có trải nghiệm với máy móc, quy trình, con người, khách hàng thì những ngành nghề nào đòi hỏi tương tác trải nghiệm nhiều với thế giới bên ngoài sẽ dễ dàng phát triển trong môi trường công nghệ và công cụ tương lai.

Ví dụ, một bạn làm bánh nếu chỉ tập trung làm bánh trong bếp không có trải nghiệm chắc chắn sẽ dễ dàng bị thay thế so sánh với một nghệ nhân làm bánh biểu diễn cho khách hàng xem.

Kiến tạo trải nghiệm áp dụng cho tất cả mọi ngành nghề giúp cho mọi người có những trải nghiệm tuyệt vời, ví dụ thiết kế game, thiết kế app, chăm sóc khách hàng, dịch vụ – du lịch…

Những ngành kiến tạo trải nghiệm cho người dùng sẽ là những ngành nóng trong tương lai bởi vì mọi người có nhiều thời gian nhờ vào robot đã tự động thực thi các công việc.

Thực thi ảo hóa

Chuyển đổi số (Digital Transformation) đang làm thay đổi nhiều công việc. Với việc áp dụng lợi ích của công nghệ vào quá trình chuyển đổi số, chủ doanh nghiệp hoàn toàn chủ động được trong việc theo dõi các báo cáo, đánh giá hoạt động của doanh nghiệp, hiệu suất làm việc của nhân viên, tăng cường phạm vi hoạt động và tương tác của các cá nhân/doanh nghiệp, khách hàng/đối tác. Một giảng viên ở Việt Nam có thể giảng dạy cho các em học sinh bên Mỹ về toán học thông qua các phần mềm trực tuyến. Một người kỹ sư phần mềm có thể trao đổi với các đồng nghiệp, đối tác qua phần mềm Zoom (một phần mềm họp trực tuyến). Tất cả những ngành nghề nào có mức độ thực thi ảo hóa cao sẽ lên ngôi trong tương lai.

Kiến tạo doanh nghiệp

Thành lập doanh nghiệp cá nhân là ước mơ của mọi người. Tuy nhiên, một kỹ sư hay một bác sĩ sẽ gặp phải rất nhiều khó khăn để có thể xây dựng được một nhà máy sản xuất ô tô hay một bệnh viện của riêng mình. Vì vậy, các bạn trẻ cần xem xét khả năng kiến tạo doanh nghiệp từ ngành nghề hoặc lĩnh vực mình đang quan tâm. Việc mở rộng một studio thiết kế game hay thành lập một doanh nghiệp chuyên về thiết kế, dựng phim là dự án trong tầm tay của các bạn sinh viên từ năm thứ hai trong chương trình học. Khả năng khởi nghiệp thành công là một yếu tố quan trọng để lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai.

Nghề nghiệp cũng như mọi yếu tố trong xã hội sẽ thay đổi mạnh mẽ trong thời đại 4.0. Chúng ta không thể dùng những công cụ cũ, tư duy cũ, quy trình cũ để định hướng nghề nghiệp. Trong tương lai, các bạn trẻ muốn có được nghề nghiệp vững vàng thì họ cần phải nắm rõ những mô thức cũ và tập trung nghiên cứu những xu hướng đổi mới liên tục của nghề nghiệp và thị trường lao động.

Thạc sỹ Vũ Tuấn Anh – tác giả sách Hướng nghiệp 4.0 

Bài viết Đã đến lúc cần thay đổi tư duy chọn ngành nghề cho tương lai đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Bài viết Bản CV khiến Google, Buzzfeed và hơn 20 công ty start-up hàng đầu tại Mỹ phải gọi phỏng vấn ngay có gì đặc biệt? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

1. Thức dậy sớm

Điều đầu tiên nghe tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại quan trọng nhất. Rất nhiều nghiên cứu đã cho thấy thức dậy sớm không chỉ giúp hoàn thành công việc hiệu quả hơn mà còn mang lại cảm giác hạnh phúc.

2. Đặt ra mục tiêu rõ ràng

Hãy chia nhỏ những mục tiêu ra để có thể quản lý và hoàn thành tốt nhất có thể. Hãy đặt bút viết ra những mục tiêu muốn đạt được cũng như chi tiết các bước để đạt được những điều đó.

3. Có một sức khỏe tốt

Tập thể dục không chỉ mang lại sức khỏe về thể chất mà còn mang đến cơ hội để gặp gỡ nhiều người hơn. Cựu tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama thường xuyên rèn luyện sức khỏe bằng cách tập thể dục 45 phút/ ngày, đều đặn 6 ngày/tuần.

4. Luôn lạc quan

Sự kiên trì, lạc quan và luôn lạc quan là những điều cực kỳ quan trọng. Có thể rất khó để giữ tinh thần lạc quan khi mọi thứ không theo ý mình, nhưng người thành công buộc phải học cách vượt qua những khó khăn, lạc quan và tiếp tục tiến về phía trước. Tập thể dục là một cách tuyệt vời cho trí óc cũng như cơ thể.

5. Luôn viết mọi thứ ra giấy

Những ý tưởng thường lướt qua rất nhanh, và nếu không được ghi nhớ lại thì là chính chúng ta đang bỏ lỡ những cơ hội thành công trong tương lai. Hãy dành một khoảng thời gian nhất định trong ngày để ghi ra những ý tưởng mới cũng như các công việc cần hoàn thành trong ngày hôm đó.

6. Chia sẻ và cho đi

Từ thiện là một thói quen điển hình trong danh sách những thói quen của người giàu có. Đã bao giờ bạn thấy hào hứng khi nhận được đồ từ thiện chưa? Người nghèo thì luôn muốn được nhận nhiều hơn về phía mình còn người giàu lại luôn muốn cho đi nhiều nhất có thể.

Nguyên nhân của điều đó là bởi với người giàu có, đặc biệt là các tỷ phú, trong tài chính họ sợ nhất một điều đó là đồng tiền bất động hay nói cách khác đó là đồng tiền chết. Họ không bao giờ có thói quen như những người nghèo như bỏ hết số tiền kiếm được vào ngân hàng để rồi kiếm lời cho riêng bản thân mình từ đó. Họ biết khi cho đi thì họ sẽ có cơ hội để vận dụng chuyên môn, kiến thức và thời gian của mình nhiều hơn để gia tăng tài chính. Với họ, cuộc sống tốt lên là làm giàu không chỉ cho mình mà còn là làm giàu cho xã hội và làm đẹp cho đời.

Tất nhiên, từ thiện ở đây không phải là “ném tiền qua cửa sổ” mà tất cả đều được hành động theo một hướng tốt đẹp có lý trí để không tạo ra một xã hội chỉ biết ỉ nại và luôn trực chờ sự giúp đỡ từ người khác.

7. Đọc sách

Đây là một phần thiết yếu của cuộc sống. Với những người thành công thì sách như là một công cụ và cũng như những người bạn giúp họ có được những tư duy và những bài học thú vị trong kinh doanh. Có thể nói sách là kho tàng tri thức của nhân loại nên nếu chúng ta biết cách khai thác và tận dụng triệt để nó thì chúng ta không quá khó để bước tới những nấc thang cao hơn của cuộc sống.

Bởi sách cũng là một trong những người thầy của chúng ta vì thế mà các tỷ phú như Warren Buffett, Bill Gates hay Mark Zuckerberg dành phần lớn thời gian mỗi ngày để đọc sách mở rộng hiểu biết. Tuy nhiên đọc sách ở đây không phải là để giải trí mà đọc sách chính là để nạp kiến thức và phát triển bản thân.

8. Không có nhu cầu khoe khoang

Những người thực sự giàu có thường không phải là những người mặc quần áo đắt tiền nhất. Họ không mua những chiếc xe hào nhoáng và túi xách mới nhất. Họ không dành thời gian để chờ mua những bộ sưu tập mới ra mắt. Họ biết sự tận hưởng thực sự không đến từ những thứ bên ngoài mà đến từ đời sống tinh thần bên trong mới là điều quan trọng.

Cứ nhìn vào 2 tỷ phú nổi bật là Mark Zuckerberg và Bill Gate thì chúng ta sẽ rõ, những trang phục của họ không quá cầu kì hay màu sắc hay xa xỉ dù họ có là những tỉ phú hàng đầu thế giới, với họ càng tối giản lại càng tốt, họ không muốn dành quá nhiều thời gian để suy nghĩ hôm nay mặc gì, mai mặc thế nào mà họ muốn tận dụng số thời gian đó để cho phát triển bản thân và cho gia đình nhiều hơn. Đừng quá ngạc nhiên khi tình cờ một ngày bạn biết rằng hàng xóm của bạn lại chính là tỷ phú.

9. Luôn đi cùng đội nhóm

Vẫn là câu nói quen thuộc “muốn đi xa thì hãy đi cùng nhau” những con người thành công họ luôn biết cách xây dựng đội nhóm cho mình. Bởi họ biết họ không phải là người thông minh nhất mà sức mạnh thì luôn đến từ sự cộng hưởng và họ cũng không đủ khả năng để giải quyết tất thảy mọi thứ nên sự tương hỗ tốt trong đội nhóm sẽ luôn là kim chỉ nam mà các doanh nhân hướng đến. Đừng bao giờ cảm thấy xấu hổ khi cần yêu cầu sự giúp đỡ từ người khác.

10. Cố gắng cân bằng mọi thứ trong cuộc sống

Những người thành công luôn phấn đấu cho sự cân bằng. Bên cạnh làm việc chăm chỉ, họ cũng biết quan tâm và cân bằng mọi thứ trong cuộc sống. Bởi bất cứ thứ gì trong cuộc sống cũng có thể mang đến những cơ hội thành công không ngờ.

(Nguồn: Kênh 14)

Bài viết 10 thói quen đơn giản tạo nên thành công của rất nhiều người, bạn có được bao nhiêu? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Hôm nay, chúng ta cùng dùng một cuốn sách để bàn về quản lý thời gian dưới một góc độ hoàn toàn mới.

Đây là một cuốn sách nước ngoài có tên Two Awesome Hours: Science-Based Strategies To Harness Your Best Time And Get Your Most Important Work Done (Tạm dịch: Hai tiếng quan trọng nhất mỗi ngày), nội dung chính của cuốn sách đề cập tới việc làm sao để điều chỉnh cơ thể đưa về trạng thái tốt nhất, từ đó tận dụng thời gian một cách hiệu quả khi đối mặt với một sự việc nào đó.

Tác giả của cuốn sách là Josh Davis, Tiến sĩ Tâm lý học của Đại học Columbia, ông chủ yếu nghiên cứu về thần kinh học. Trong cuốn sách, ông đã đưa ra một số chiến lược để cải thiện hiệu suất thể chất, và tôi đã đúc rút ra được ba nội dung tinh hoa cho các bạn.

1. Chú ý tới điểm dừng

Thế nào gọi là “điểm dừng”? Khoảng thời gian khi bạn làm xong một việc, dừng lại một lát, rồi nghĩ xem việc tiếp theo nên làm là gì, được gọi là “điểm dừng”.

Đừng xem nhẹ động tác nhỏ này, đây chính là điểm khác biệt giữa người bình thường và cao thủ. Rất nhiều người vì xem nhẹ nó mà khiến bản thân rơi vào tình trạng “bị công việc dắt mũi chạy”.

Cuộc sống của chúng ta mỗi ngày đều được khởi động theo một trình tự nhất định, chẳng hạn như sáng sớm ngủ dậy đi đánh răng rửa mặt, ăn sáng, đi làm, đây đều là những trình tự cuộc sống; tới công ty lại bị một loạt những trình tự công việc khác dắt mũi đi, cứ việc này nối tiếp việc khác, hết một ngày liền cảm thấy bản thân khá bận rộn.

Để rồi khi ngẫm nghĩ lại một chút, dường như những chuyện quan trọng muốn làm nhất lại chưa làm được.

Chẳng hạn như hẹn bạn bè đi chơi, luyện tập một kĩ năng mới mà bản thân luôn muốn luyện, học thêm kiến thức mới của lĩnh vực nào đó…

Những việc này đều không phải việc gấp, nhưng chúng quan trọng, và cũng chỉ khi duy trì những việc này, cuộc sống mới không ngừng chuyển biến.

Cao thủ họ làm như nào? Họ sẽ nắm bắt một cách có ý thức những hành động của mình.

Chẳng hạn như Ronald Antonio O’Sullivan (vận động viên snooker chuyên nghiệp người Anh, một trong những tay cơ vĩ đại và thành công nhất trong lịch sử snooker) khi đánh bóng, anh sẽ vươn người nằm xuống và ngắm một chút, nếu cảm thấy mình không kiểm soát được lần đánh này, không có cảm giác, anh sẽ dừng lại, điều chỉnh một chút rồi mới tiếp tục đánh.

Trong khi người bình thường lại thường nằm xuống và lập tức đẩy gậy đánh bóng ngay, gậy trước với gậy sau chẳng có gì khác biệt, đó chỉ là sự lặp lại mang hiệu suất thấp.

Cuộc sống của chúng ta cũng như vậy.

Phần lớn thời gian chúng ta đều lặp lại những hành động mang tính thói quen một cách vô thức, vì vậy làm sao để dừng lại, thoát ra khỏi mô thức sống quán tính là điều rất quan trọng.

Mỗi khi chúng ta hoàn thành một nhiệm vụ, đừng lập tức bắt tay vào nhiệm vụ tiếp theo, hãy dừng lại, uống một cốc nước, nghỉ ngơi một lát, lùi lại một bước suy ngẫm một chút, lựa chọn việc tiếp theo mình sẽ làm một cách có ý thức, làm vậy sẽ giúp tiết kiệm được rất nhiều thời gian.

Đây chính là điểm đầu tiên giúp hiện thực hóa quản lý thời gian có hiệu quả, tìm ra “điểm dừng”.

2. Quản lý năng lượng tinh thần

Chúng ta đều biết thể lực của mỗi người là thứ chập chờn, không ổn định, chẳng hạn như bạn vừa leo xong 20 tầng, rồi bạn ngồi xuống ghế, lúc đó bạn chẳng muốn động chân động tay nữa, phải nghỉ ngơi một lát mới có thể lấy lại sức.

Thực ra, não bộ của chúng ta cũng vậy, chỉ là bình thường chúng ta không dễ để cảm giác được điều này, chủ yếu là bởi vì hao tổn “não lực” không rõ nét như hao tổn “thể lực”.

Thông thường thì sau khi ngủ dậy là khi nhiều năng lượng nhất, độ hoạt bát của tâm trí là lớn nhất, thông thường có thể đảm bảo duy trì sự hoạt bát ấy trong vòng 2-3h đồng hồ, sau đó thì tập trung tinh thần không phải là một chuyện dễ dàng nữa.

Còn một phương diện nữa là nó sẽ dao động dựa theo mức độ khó dễ của công việc mà bạn làm.

Chẳng hạn như bạn vừa hoàn thành bản kế hoạch mà mình mất bao công sức để nghĩ ra, nếu lúc này ngay lập tức tiến hành công việc cần động não tiếp theo, chẳng hạn như bảo bạn học thuộc một đoạn văn bản nào đó, vậy thì sẽ rất tốn sức, có thể một đoạn văn nhỏ thôi nhưng cũng phải học mất mấy lần mới nhớ được, bởi lẽ càng những công việc cần tới sự tập trung và sáng tạo, càng dễ tiêu hao “não lực”.

Quản lý năng lượng tinh thần mà tác giả nhắc tới ở đây chính là, căn cứ theo trạng thái của đại não mà lựa chọn công việc với độ khó dễ phù hợp.

Buổi sáng sau khi ngủ dậy, hãy hoàn thành công việc khó khăn nhất, cần dùng nhiều tới cái đầu nhất, sau đó có thể làm những công việc mang tính lặp lại đơn giản hàng ngày.

Có thể bạn sẽ cảm thấy việc này khá đơn giản, nhưng thực ra, số người làm được lại không hề nhiều.

Có bao nhiêu người sáng sớm tới công ty, việc làm đầu tiên là lướt Facebook, rồi ra đọc báo mạng, sau đó trả lời vài email, đợi tới khi thực ra phải bắt tay vào công việc thì thể lực đã bị tiêu tốn mất 1/3.

Có thể bạn sẽ cảm thấy chẳng có cảm giác gì, đây thực ra là đặc điểm tiêu hao của “não lực” mà chúng ta nhắc tới trước đó, sự hao tổn của nó là không rõ ràng, nhưng lại luôn không ngừng hao tổn.

Có những người rất chú trọng giảm bớt kiểu tiêu hao này.

Thực ra, điểm thời gian quan trọng này không cần quá nhiều, mỗi ngày chỉ cần khoảng 2 tiếng đồng hồ, là đã có thể hoàn thành xong công việc mà bạn cho là đáng và quan trọng với bạn.

Quản lý năng lượng tinh thần là một kỹ năng quan trọng cho phép bạn vào những thời điểm quan trọng, phát huy được tốt nhất năng lượng của mình.

3. Hiểu khả năng tập trung của mình

Thông thường chúng ta đều cho rằng, không có khả năng tập trung trong một thời gian dài là một khuyết điểm, chỉ cần phân tâm một cái là chúng ta sẽ có thói quen tự trách mình.

Tác giả của cuốn sách cho rằng thay vì trách cứ, chúng ta nên đi “hiểu”, đồng thời chỉ ra 2 cách ứng phó với sự mất tập trung.

Thứ nhất là để bản thân chủ động mất tập trung, tức là bạn chú tâm một lúc, khoảng 20 phút, rồi sau đó chủ động cho phép mình làm những việc khác để làm mới cái đầu. Vì vậy, chọn những công việc đơn giản, rồi chèn vào trong lúc làm việc sẽ giúp nâng cao sức chịu đựng, sự kiên nhẫn của bạn trong công việc.

Thứ hai chính là nhận thức về khả năng chú ý, tức là để bản thân suy nghĩ lung tung, mặc kệ nó, đừng cố gắng lôi nó về, mà cố gắng nhận thức xem mình đang nghĩ tới đâu, sau đó tìm ra những suy nghĩ có liên quan tới việc mình đang làm một cách có ý thức.

Hi vọng nội dung ngày hôm nay có thể giúp bạn tìm ra được một phương pháp quản lý thời gian hiệu quả phù hợp với bản thân, cân bằng giữa công việc và gia đình, làm phong phú cuộc đời.

(Nguồn: Kênh 14)

Bài viết Làm sao để có hiệu quả làm việc 20 giờ chỉ trong vòng 2 giờ đồng hồ? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Hãy thử nghĩ mà xem. Bạn có thể chọn một cuốn sách và đọc nó trong vài giờ, sau đó bạn có thể khám phá ra một thế giới khác cùng với nhiều kiến ​​thức hơn về một chủ đề nào đó. Đọc sách chính là một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm để bồi dưỡng thế giới quan của mình.

Đó chính là lý do tại sao tôi muốn chia sẻ với bạn bốn cuốn sách thú vị và đáng đọc vào năm 2021. Qua mỗi cuốn sách, tôi càng trở nên tò mò hơn về thế giới ngoài kia và tôi nhìn nhận mọi thứ dưới một góc độ hoàn toàn khác. Hy vọng rằng chúng cũng sẽ có tác dụng tương tự đối với bạn.

1. “Phía sau song sắt” của Charles Bronson

Charles Bronson đã vào tù từ năm 1974, và ở đó anh thường bị biệt giam. Do tính khí nóng nảy và dễ nổi điên, nên nhiều người cho rằng anh là một trong những tù nhân khét tiếng nhất nước Anh. Vậy nên trong cuốn sách này, Charles Bronson viết về trải nghiệm thực tế của anh trong gần cả đời người ở trong tù. Trích dẫn từ Audible (một thương hiệu sách nói của Amazon):

“Phía sau song sắt là những hướng dẫn thô tục, bốp chát, và hài đen tối của Bronson về cuộc sống trong tù ở Anh. Từ cách ủ, và trữ rượu trong tù mà không khiến quản tù phát hiện, cho đến các kỹ thuật để thuần hóa động vật hoang dã – người bạn duy nhất của bạn trên quãng đường dài sống cô độc; từ cách nhanh nhất để giành chiến thắng trong một cuộc chiến ở nhà ăn đến cách lên kế hoạch cho một đám cưới trong tù, cuốn sách này cho bạn biết mọi thứ bạn cần biết – và một vài điều bạn không nên biết – về những gì diễn ra đằng sau cánh cửa khóa chặt của các phòng giam lịch sử (và đôi khi là tiền sử) của Anh.”

Cuốn sách này chỉ mới được phát hành cách đây vài ngày. Vì vậy, khi tôi biết được nó đã mở bán, tôi đã tải ngay xuống Audible và dành gần như cả ngày hôm qua để nghe nó trong khi thực hiện thói quen hàng ngày của mình.

Đây là một cuốn sách cực kỳ hấp dẫn dành cho bất kỳ ai quan tâm và muốn tìm hiểu về thực tế đời sống trong tù.

2. “Sự điên rồ của đám đông” của Douglas Murray

Do cuốn sách này mang tính chính trị, nên nó gây chia rẽ giữa rất nhiều bạn bè của tôi. Tuy nhiên tôi thấy đó chính là điều đáng nói, vì ta cần phải hiểu tại sao sự phân cực chính trị lại đang rõ ràng hơn bao giờ hết.

Douglas Murray viết về cách mà mạng xã hội và nhiều thứ khác thúc đẩy chính trị bản sắc và độ phổ biến của nó. Ông cũng thảo luận về việc mất đi sắc thái trong các cuộc trò chuyện chính trị và cách chúng ta phải học cách tha thứ cho nhau vì những sai lầm trong quá khứ. Bởi vì hãy thành thật mà nói… không ai là hoàn hảo.

“Nếu hai người bất đồng về một điều gì đó quan trọng, họ có thể không đồng tình nhưng vẫn thảo luận một cách hòa nhã nếu mục đích của họ chỉ là tìm kiếm sự thật hoặc một lựa chọn tốt nhất. Nhưng nếu một bên nhận thấy toàn bộ mục đích sống của họ nằm ở khía cạnh nào đó của sự bất đồng, thì khả năng cư xử thân thiện sẽ nhanh chóng sụt giảm và cơ hội tìm ra sự thật cũng sẽ giảm dần. “- Douglas Murray

Dù tôi là một người khá phóng khoáng, nhưng đối với tôi cuốn sách này vẫn rất thú vị, bởi nó giúp tôi hiểu được những quan điểm của người bảo thủ trong nhiều chủ đề khác nhau.

3) “Đốm xanh mờ” của Carl Sagan

Cuốn sách này được cho là một tác phẩm kinh điển chỉ vì một lý do duy nhất: Nó cực kỳ xuất sắc. Vì vậy nếu bạn chưa đọc nó, thì hãy cân nhắc đọc ngay trong năm 2021. Về bản chất, đó là tầm nhìn về tương lai của con người trong không gian. Bởi theo Carl Sagan, chúng ta cần phải định cư trên các hành tinh khác để tồn tại.

“Hãy nhìn chấm tròn đó thêm một lần nữa. Nó ở đây. Nó là nhà. Nó là chúng ta. Tất cả mọi người bạn yêu thương, mọi người bạn biết, mọi người bạn từng nghe nói đến, mọi con người đã từng sống trên đó đều đã sống hết mình. Gom lại niềm vui và nỗi đau khổ của chúng ta, hàng ngàn tôn giáo, hệ tư tưởng và học thuyết kinh tế, mọi kẻ săn bắt và kiếm ăn, mọi anh hùng và kẻ hèn nhát, mọi người tạo ra và hủy diệt nền văn minh, mọi vị vua và nông dân, mọi cặp vợ chồng trẻ đang yêu, mọi người mẹ, người cha, mọi đứa con đầy hy vọng, mọi nhà phát minh và nhà thám hiểm, mọi giáo viên đạo đức, mọi chính trị gia đồi bại, mọi “siêu sao”, mọi “nhà lãnh đạo tối cao”, mọi vị thánh và tội nhân trong lịch sử loài người chúng ta đều đã sống ở đó – trên một hạt bụi lơ lửng trong một tia nắng. “- Carl Sagan

Tôi là một người thích tất cả mọi thứ liên quan tới không gian, nên bất cứ khi nào SpaceX (hoặc bất kỳ tổ chức nào khác) phóng một tên lửa mới, tôi luôn vào kênh phát trực tiếp để xem. Ngoài ra, tôi cũng rất thích xem trang thông tin trực tuyến của Trạm vũ trụ Quốc tế.

4) “Không gì có thể làm đau tôi” của David Goggins

Tôi đã giới thiệu cuốn sách này cho vài chục người. Tại sao ư? Vì đây là một trong những cuốn sách yêu thích của tôi trong mọi thời đại.

Sinh ra trong gia đình nghèo khó, David Goggins đã có một tuổi thơ đầy thử thách và anh thường cảm thấy khó có thể tồn tại. Nhưng với tinh thần mạnh mẽ và khả năng phục hồi, anh ấy đã được đầu quân vào Biệt kích Hải quân SEALs Hoa Kỳ và tham gia vô số các cuộc đua marathon siêu tốc. Thành thật mà nói, câu chuyện cuộc đời của anh ấy khá ấn tượng.

Trong cuốn sách, David Goggins chia sẻ những chiến lược mà anh ấy đã sử dụng để trở nên kiên cường về mặt cảm xúc và làm sao để thành công – bất chấp mọi khó khăn. Đó là một lời nhắc nhở tuyệt vời rằng miễn là giấc mơ đó không phải là điều bất khả thi thì nó nằm trong phạm vi khả năng của bạn, và bạn chỉ cần tìm ra cách để tăng xác suất biến nó thành hiện thực.

“Những cuộc trò chuyện quan trọng nhất mà bạn từng có là những cuộc trò chuyện bạn sẽ có với chính mình. Bạn thức dậy với họ, bạn đi bộ với họ, bạn lên giường với họ, và cuối cùng, bạn hành động với họ. Cho dù chúng tốt hay xấu. Tất cả chúng ta đều luôn là người thù ghét và nghi ngờ bản thân mình nhất. Bởi sự nghi ngờ sự là một phản ứng tự nhiên được tạo ra trong mọi nỗ lực để thay đổi cuộc sống của bạn tốt đẹp hơn. Bạn không thể ngăn nó hiện ra trong suy nghĩ của mình, nhưng bạn có thể vô hiệu hóa nó và tất cả những lời bàn tán bên ngoài khác bằng cách hỏi, Điều gì sẽ xảy ra nếu? “- David Goggins

Mỗi cuốn sách trên đều rất đáng đọc trong năm 2021. Chúng đã giúp tôi nhìn nhận thế giới từ một góc độ hoàn toàn khác. Vì vậy, nếu bạn cực kỳ tò mò về cuộc sống, có lẽ bạn cũng sẽ thích chúng. Bạn còn chần chừ gì nữa mà không đọc chúng?

(Nguồn: Cafebiz)

Bài viết Nếu cả năm bạn chỉ có thời gian đọc vài cuốn sách, thì những đầu sách dưới đây sẽ là lựa chọn hữu ích đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.

Nhờ có cách đọc sách đúng, productivity growth của mình cũng được tăng nhanh. Những thể loại sách mình đọc chủ yếu về năng lượng, tài chính, marketing, self-help, healing… và không đọc những thể loại sách như ngôn tình, tiểu thuyết, tản văn… nên bài viết này có thể không áp dụng hết tất cả các thể loại sách được (mình nghĩ vậy).

Mình chia sẻ lại theo ý hiểu và kinh nghiệm của mình, không thiên về tài chính mà phát triển cá nhân, biết đâu sẽ giúp được bạn nào đó. Quá trình đọc gồm 04 bước gồm: Read -> Think -> Act -> Reflect.

Bước 1: Read (Đọc/nghiên cứu)

Mình không phải là người chăm đọc sách, nhưng mình sẽ chắc chắn đọc xong cuốn sách đó khi biết rõ được mình cần đọc gì, lấy thông tin gì từ cuốn sách. Thường thì khi có một nhu cầu nhất định, mình đọc những review trên Goodreads, rồi quyết định đọc cuốn sách đó, xem thử có giải quyết được vấn đề hay nhu cầu lúc đó không.

Ví dụ, khi mình mới bắt đầu tìm hiểu về tài chính, được giới thiệu blog của chị LeoX thì thấy giới thiệu nguyên lý 80/20. Dù mình đã mua cất tủ cũng lâu, nhưng thấy xác định đó đang là điều mình cần học – biết bỏ bớt những gì không năng suất, hiệu quả, thế là đọc luôn. Và sau khi đọc, mình quyết định bỏ hết 2 part-time jobs vào buổi tối (7:30-9pm), mất đi thu nhập tầm hơn 4 triệu, nhưng sau đó mình đã tạo ra được nhiều giá trị hơn, về cả tài chính lẫn giá trị của bản thân, giúp được cho người khác. Mình đã mở lớp Viết phát triển online vào buổi tối.

Bài học rút ra với mình là, mình chăm đọc khi mình xác định rõ mục tiêu mình muốn, vì bản thân mình là người dễ nản. Khi tự hỏi chính mình đang gặp vấn đề gì, thì một cách ngẫu nhiên nào đó, mình sẽ dần tìm được câu trả lời, miễn là có câu hỏi.

Bước 2: Think (Tổng hợp, phân tích, phản biện)

Mình cũng không phải là người nhớ tốt, nên việc đọc của mình là: luôn có cây bút highlight, bút chì, và cuốn sổ nhỏ. Mình luôn highlight lên cuốn sách những ý mình thích thú, mới lạ, và cần “động não” nhiều mới hiểu. Còn cây bút chì, là viết ra những tư duy, phản biện, hay sự đồng cảm với trải nghiệm của tác giả trong đoạn nào đó. Vì như vậy thì sẽ nhớ được lâu hơn. Còn cuốn sổ, là sau 1 chương thì mình sẽ tự hỏi, mình học được gì từ chương này để hạn chế kiến thức/thông tin trôi vào miền quên lãng.

Bước 3: Act (Lập kế hoạch, thử nghiệm và đo lường)

Bước này quan trọng, vì được coi như bước ứng dụng khi đọc sách vậy. Mình còn nhớ mình đọc cuốn sách của Tony Buổi Sáng lần đầu vào cuối năm 2015, và thấy bài viết chia chi tiêu tiền thành 6 mục nhỏ hay quá (ít nhất là ở thời điểm 18 tuổi), thì áp dụng làm theo luôn. Mỗi tháng dù có bị thiếu hụt tiền ăn, thì vẫn để dành 500.000 đồng/tháng để đi du lịch; sau đó 4 tháng, cộng thêm số tiền tiết kiệm, mình đã lần đầu tiên lén bố mẹ đi du lịch miền Trung (Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Hội An, Huế) một tuần (có ở nhà bạn, nhà người quen nên rất ít tiền). Ngẫm lại thì thấy cũng một thời huy hoàng.

Sau khi mình được thử, được trải nghiệm nhiều thứ, thì mình hay “chiêm nghiệm” lại, cách đó đã đúng chưa, hiệu quả chưa, và mình đã phát triển đến đâu bằng cách đó. Mình thấy quan trọng không phải là đọc bao nhiêu cuốn, mà áp dụng đến đâu.

Bước 4: Reflect: Quán chiếu, đúc kết, điều chỉnh

Công thức của Ray Dalio:

PAIN + REFLECTION = PROGRESS.

“Mắc sai lầm hay thất bại, mình nó không giúp bạn trở thành “mẹ thành công”. Mà quá trình Reflection sẽ quyết định sai lầm, thất bại đó có giá trị không hay vô ích.”

Đây là bài học mình rất hay chia sẻ cho các bạn trong các workshop nhỏ của mình. Mình rất chăm chỉ ghi lại sau mỗi giai đoạn. Có thể nói, cách này giúp mình phát triển nhanh hơn rất nhiều.

Thường thì sau mỗi giai đoạn, mình sẽ hỏi 3 người về năm tính từ tốt (ưu điểm) và ba tính từ chưa tốt của mình (khuyết điểm). Mình thích nghe khen, nên nghe 5 ưu điểm, và đương nhiên vẫn luôn có những điều cần được cải thiện nên phải hỏi cả khuyết điểm nữa.

Người 1: bạn lâu năm hoặc người thân của mình, vì họ là người đồng hành với mình từ rất lâu, có thể quan sát được cả hành trình phát triển của mình.

Người 2: bạn làm chung/người quen cách đây tầm 6 tháng – 1 năm, tuỳ vào tần suất làm việc chung. Đây là giai đoạn mình muốn biết là sau 6 tháng thì mình thay đổi như thế nào, theo đánh giá của một người làm việc chung.

Người 3: Mới quen. Mình muốn biết là với người mới quen, thì mình gây thiện cảm hay ác cảm cho họ như thế nào, để từ đó có thêm dữ liệu mà có thể thay đổi nếu cần thiết.

Đây là cách mình dựa vào việc đọc sách, áp dụng, và phát triển bản thân. Nhìn lại thì thấy việc reflect lại đã giúp mình rất nhiều. Hi vọng rằng bài viết này có thể giúp có những bạn đang cần.

Nguồn: Kênh14

Bài viết Muốn phát triển nhanh, đọc sách cũng cần kỹ năng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Hướng nghiệp 4.0.