Trong thế kỷ 21, khái niệm “kỹ năng mềm” vốn đã rất quen thuộc sẽ tiếp tục được mở rộng. Cụ thể, bên cạnh những kỹ năng mềm mang tính truyền thống, người lao động sẽ cần phải trang bị những “kỹ năng số” thiết yếu nếu muốn cạnh tranh và tìm được những cơ hội việc làm tốt nhất. Cùng trò chuyện với thạc sỹ Vũ Tuấn Anh – chuyên gia hướng nghiệp, nghề nghiệp và khởi nghiệp để hiểu rõ hơn về khái niệm này.
Lý do “kỹ năng số” xuất hiện là gì thưa ông?
Chuyên gia Vũ Tuấn Anh:
Kỹ năng số phát sinh trong những năm gần đây, do khách hàng đã chuyển đổi theo mô hình số hóa. Khách hàng tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, giao tiếp với doanh nghiệp trên nền tảng số hóa. Chúng ta có thể thấy, khách hàng ngày nay dễ dàng giao tiếp trực tiếp với các tài xế công nghệ thông qua các ứng dụng (apps), “chat” với doanh nghiệp thông qua các phần mềm, sử dụng Zalo để trò chuyện với các nhân viên phục vụ, người bán hàng… Doanh nghiệp bắt buộc phải số hóa để phục vụ khách hàng từ đó các kỹ năng số được ra đời và bắt buộc nhân viên phải nắm được để thực hiện công việc và tương tác với khách hàng một cách thuần thục nhất.
Lý do thứ hai chính là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với sự bùng nổ của liệu lớn (big data), trí thông minh nhân tạo (AI), tự động hóa, điện toán đám mây… Các công nghệ mới thâm nhập vào tất cả mọi doanh nghiệp, tạo ra những công cụ nền tảng và quy trình gia tăng năng suất và hiệu suất trong công việc. Doanh nghiệp luôn luôn tìm kiếm phương cách tối ưu hóa lợi nhuận thông qua áp dụng những công cụ và công nghệ mới này. Khi điều này xảy ra, bắt buộc nhân viên phải có những “kỹ năng số” để làm việc chung với các công cụ và công nghệ mới.
Ông có thể liệt kê các kỹ năng số quan trọng với các bạn sinh viên?
Chuyên gia Vũ Tuấn Anh:
Kỹ năng số được chia làm hai loại:
- Loại thứ nhất là những kỹ năng truyền thống nhưng vẫn rất cần thiết trong thời đại số hóa, cụ thể là “4C”: Communication (Giao tiếp), Collaboration (Phối hợp), Creativity (Sáng tạo) và Critical Thinking (Tư duy phản biện).
- Loại thứ hai là những kỹ năng mới phát sinh trong thời gian gần đây: Quản trị thông tin, quản trị kết nối, xử lý hình ảnh và âm thanh, giao tiếp tương tác trên mạng xã hội hay thiết bị di động.
Các kỹ năng số này có đặc điểm chung là ra đời gần đây nhưng tốc độ đại chúng hóa rất nhanh và tác động sâu sắc lên mọi mặt của đời sống. Cả hai nhóm kỹ năng này sẽ còn tiếp tục thay đổi trong thời gian tới, khi mà các doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình số hóa, chuyển đổi số trong vận hành và quản lý doanh nghiệp.
Để chuyển đổi bản thân thành những người “lao động số”, sở hữu những kỹ năng số, theo ông, các bạn sinh viên cần phải chú trọng những điểm gì?
Chuyên gia Vũ Tuấn Anh:
Theo tôi, cái quan trọng nhất chính là tâm thế chủ động của các bạn sinh viên. Kỹ năng số, thực chất là một minh chứng của việc thị trường, nghề nghiệp, xã hội luôn thay đổi không ngừng. Mỗi cá nhân muốn vượt qua thay đổi thì cần dấn thân và dám cam kết.
Sau tâm thế là nền tảng. Bản chất số hóa là kế thừa những gì truyền thống trong kinh doanh. Số hóa có ý nghĩa đơn giản là chúng ta thực hiện các quy trình truyền thống qua các công cụ số. Như vậy, các bạn trẻ rất cần có nền tảng kiến thức và những kỹ năng căn bản. Chuyển đổi số không có nghĩa phủ định toàn bộ những gì mang tính truyền thống mà là kết hợp giữa nền tảng căn bản và số hóa.
Cuối cùng, sự thành thục chỉ tới khi các bạn thực hành nhiều. Công thức “4H”: Học, Hiểu, Hành và Hoàn thiện cần được áp dụng triệt để. Các bạn cần Hiểu những gì mình Học. Các bạn cần Hành để khám phá trải nghiệm (nếu có vấn đề thắc mắc, quay lại Học và Hiểu). Sự Hoàn thiện chỉ tới, khi các bạn đã Hành thật sự đầy đủ và thấu đáo.
(Theo Sinh viên Việt Nam)
