Con đường lựa chọn nghề nghiệp chưa bao giờ là dễ dàng đối với các bạn trẻ. Có rất nhiều bạn cảm thấy khó khăn, trăn trở trong việc định hướng nghề nghiệp, điều này có thể dẫn ảnh hưởng đến quyết định nghề nghiệp tương lai của các bạn. Hãy xem qua những trăn trở đó và tìm cách giải quyết nhé.
Bị ảnh hưởng bởi gia đình
Một trong những khó khăn nhất trong việc định hướng nghề nghiệp là những ý muốn, nguyện vọng của cha mẹ về công việc áp đặt lên con cái. Nhiều gia đình có truyền thống làm việc trong một lĩnh vực và mong muốn thế hệ sau kế thừa công việc đó, nhưng lại không phù hợp với sở thích và tính cách của các bạn trẻ.
Điều đó có thể khiến bạn gặp khó khăn trong việc lựa chọn và dẫn đến việc làm ngành mà mình không thích, không đúng với nguyện vọng dẫn đến chán nản, muốn nghỉ việc và làm một công việc khác trái với ngành học.
Theo TS. Tâm lý Vũ Thu Hương, Giảng viên Đại học Sư phạm Hà Nội, việc cha mẹ định hướng nghề nghiệp cho con là điều nên làm. Tuy nhiên, họ nên tìm hiểu con cái muốn gì và phân tích đúng sai, ngành nghề nào phù hợp với con, thay vì lựa chọn một công việc bản thân muốn rồi áp đặt vào những người trẻ. TS. Hương phân tích, việc áp đặt con làm theo ý muốn của cha mẹ có thể gây ra sự ức chế từ thế hệ này đến thế hệ khác. (Trích từ Báo Pháp Luật)
Vì thế, bạn hãy tiếp thu các thông tin, lời khuyên của cha mẹ một cách có chọn lọc, không thể phủ nhận rằng cha mẹ luôn hiểu rõ về con mình và luôn muốn những điều tốt đẹp nhất cho con cái, tuy nhiên việc định hướng nghiệp là do bản thân lựa chọn và như thế mới có thể chọn được ngành nghề đúng đắn và phù hợp nhất.
Thiếu thông tin về ngành nghề, lĩnh vực lựa chọn
Việc có thông tin đầy đủ về các ngành nghề sẽ giúp bạn có sự cân nhắc, lựa chọn thích hợp và đúng đắn nhất. Thụ động trong việc tìm hiểu thông tin sẽ khiến các bạn thiếu sự hiểu biết về ngành nghề hoặc hiểu sai tính chất ngành nghề dẫn đến chọn lựa những ngành không phù hợp với bản thân. Ví dụ nếu chưa tìm hiểu kỹ và nghĩ rằng học Tin học sẽ làm thợ sửa máy tính, bạn có thể sẽ bỏ qua một ngành học rất hay về lập trình, khoa học máy tính,… mà có thể mình sẽ phù hợp.
Nếu chưa biết bản thân mình thích gì, có sở trường nào thì đầu tiên các bạn hãy tìm hiểu thông tin về các ngành nghề đang phổ biến trong xã hội. Các thông tin cơ bản như mức lương, yêu cầu công việc, nhu cầu ngành nghề, tính chất và môi trường công việc như thế nào,… Từ đó hãy lập danh sách những ngành nghề bạn thấy có ấn tượng và phù hợp với mình nhất. Đây là cách để bạn có thể chọn lọc các ngành nghề phù hợp trong rất nhiều các ngành nghề trong xã hội hiện nay.
Không biết bản thân thích gì, có thế mạnh nào
Hiện nay có một số bạn trẻ đã biết được mình thích gì và theo đuổi đam mê từ sớm, đó là việc vô cùng tốt cho các bạn trên con đường tương lai. Tuy nhiên, phần lớn vẫn còn mông lung, phân vân và không biết mình thích gì, mình là ai, mình làm tốt ở lĩnh vực nào,… Điều này khiến các bạn lạc lối, không biết mình nên làm gì và nên chọn ngành học này dẫn đến tình trạng “học đại, miễn sao có thể đi làm là được” và đây là một trong các lý do phổ biến nhất trong tình trạng làm việc trái ngành.
Để hiểu thêm về làm việc trái ngành, các bạn có thể tham khảo bài viết: Làm việc trái ngành – Nguyên nhân của tỷ lệ thất nghiệp hiện nay
Vậy để tránh tình trạng này, các bạn nên khám phá bản thân trước khi chọn ngành, chọn nghề và tìm hiểu về tính cách, sở thích cũng như năng lực để biết được mình sẽ phù hợp với ngành nghề nào. Các bạn có thể tham khảo các bài Trắc nghiệm tính cách được các chuyên gia đưa ra và được sử dụng rất nhiều tại các bước hướng nghiệp. Các bài trắc nghiệm tính cách này sẽ phần nào giúp các bạn hiểu rõ hợn về các kiểu tính cách cũng như những công việc phù hợp với tính cách đó, giúp bạn dễ dàng lựa chọn công việc tương lai.
Điều kiện tài chính của bản thân
Việc chọn nghề không chỉ dựa vào sở thích hay ý muốn bản thân mà còn do sự tác động của điều kiện kinh tế gia đình. Nếu bạn chọn các ngành nghề học yêu cầu chi phí mua dụng cụ học tập tốn kém hay vốn dĩ ngành học đó chi phí đã rất cao thì bạn phải cân nhắc về tình hình tài chính của mình.
Các bạn có thể tìm hiểu các trường học có các chương trình học bổng và hỗ trợ cho sinh viên hay những đơn vị tài trợ nếu các bạn thật sự có đam mê và muốn theo đuổi một ngành học mà mình không đủ điều kiện tài chính thích hợp.
Hành trình định hướng nghề nghiệp của các bạn trẻ Gen Z chưa bao giờ là dễ dàng, các bạn sẽ có những trăn trở và khó khăn để có thể chọn được ngành nghề phù hợp nhất cho mình.
Hy vọng những chia sẻ trong bài viết sẽ giúp các bạn giải quyết những khó khăn, trăn trở đó, giúp các bạn vững tin hơn trên con đường lựa chọn nghề nghiệp.
